Ekstrakcja jest wskazana m.in. przy zaawansowanej próchnicy, złamaniu korzenia, nieodwracalnym zapaleniu miazgi, chorobach przyzębia prowadzących do rozchwiania zęba, a także w przypadku zębów zatrzymanych (np. ósemek) czy konieczności przygotowania miejsca pod leczenie ortodontyczne lub protetyczne.

Sam zabieg przeprowadzany jest w znieczuleniu miejscowym, dlatego pacjent nie odczuwa bólu. Może jedynie czuć ucisk lub dyskomfort. Po ustąpieniu znieczulenia może pojawić się ból pooperacyjny, który zwykle dobrze kontroluje się za pomocą leków przeciwbólowych zaleconych przez stomatologa.

Po podaniu znieczulenia stomatolog delikatnie rozdziela więzadła utrzymujące ząb, a następnie usuwa go przy użyciu specjalistycznych narzędzi. W razie potrzeby zakładane są szwy. Cały zabieg trwa zazwyczaj od kilku do kilkudziesięciu minut, w zależności od stopnia skomplikowania.

Przed zabiegiem warto zjeść lekki posiłek (jeśli zabieg nie jest w sedacji), zadbać o higienę jamy ustnej i poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach oraz chorobach przewlekłych. W przypadku pacjentów przyjmujących leki przeciwkrzepliwe konieczna może być wcześniejsza konsultacja z lekarzem prowadzącym.

Początkowe gojenie trwa zwykle 7–14 dni – w tym czasie zamyka się rana poekstrakcyjna. Pełna odbudowa kości w miejscu usuniętego zęba trwa kilka miesięcy. Tempo gojenia zależy od wielkości rany, ogólnego stanu zdrowia pacjenta oraz przestrzegania zaleceń pozabiegowych.

Przez pierwsze 2–3 godziny po zabiegu nie należy jeść. Następnie zaleca się spożywanie miękkich, chłodnych lub letnich pokarmów (jogurty, zupy krem, puree). Przez kilka dni należy unikać gorących, twardych i ostrych potraw oraz żucia po stronie zabiegu.

Zdecydowanie odradza się palenie tytoniu przez co najmniej 48–72 godziny po ekstrakcji. Palenie opóźnia gojenie, zwiększa ryzyko powikłań (m.in. suchego zębodołu) i może prowadzić do zakażenia rany. Najlepiej całkowicie zrezygnować z palenia w okresie rekonwalescencji.

Przez pierwszą dobę nie należy płukać jamy ustnej, aby nie wypłukać skrzepu. Od drugiego dnia można delikatnie płukać usta letnią wodą z solą lub preparatem zaleconym przez lekarza. Należy unikać intensywnego szczotkowania okolicy rany, wysiłku fizycznego i dotykania rany językiem.

Najczęstsze powikłania to suchy zębodół, przedłużone krwawienie, obrzęk, krwiak czy zakażenie. Większość z nich można skutecznie leczyć, jeśli pacjent wcześnie zgłosi się do stomatologa. Niepokojące objawy, takie jak silny ból utrzymujący się kilka dni czy gorączka, wymagają pilnej konsultacji.

W niektórych przypadkach możliwa jest implantacja natychmiastowa, czyli wszczepienie implantu bezpośrednio po ekstrakcji. Decyzja zależy od stanu kości, obecności stanu zapalnego oraz ogólnego zdrowia pacjenta. W większości sytuacji zaleca się odczekanie od 2 do 4 miesięcy, aby umożliwić prawidłowe wygojenie.

Koszt ekstrakcji zależy od stopnia skomplikowania: usunięcie zęba prostego to zwykle 150–300 zł, natomiast chirurgiczne usunięcie zęba zatrzymanego (np. ósemki) może kosztować od 400 do nawet 1000 zł. Dokładna cena ustalana jest po konsultacji i ocenie zdjęcia RTG.

Tak, usunięcie ósemki często wymaga podejścia chirurgicznego ze względu na jej położenie, zatrzymanie w kości lub nietypowy kształt korzeni. Zabieg może być dłuższy, a rekonwalescencja nieco bardziej uciążliwa (większy obrzęk, ból). Stomatolog dokładnie omawia przebieg przed zabiegiem na podstawie zdjęcia pantomograficznego lub tomografii.

W ciąży unika się planowych zabiegów chirurgicznych, zwłaszcza w pierwszym trymestrze. Jednak w sytuacjach nagłych (np. ostry stan zapalny, silny ból) ekstrakcja może być wykonana po konsultacji z ginekologiem prowadzącym ciążę, z zastosowaniem bezpiecznego znieczulenia. Najlepszym okresem na takie zabiegi jest drugi trymestr.